Czy czołowe stablecoiny są omylne? - Załamywały się w przeszłości

Świat kryptowalut wydaje się mieć spokojne, stabilne centrum: stablecoiny. Są to aktywa cyfrowe stworzone, aby utrzymywać stabilną wartość (zazwyczaj 1 USD) i naśladować cenę tradycyjnego (rzeczywistego) aktywa, często dolara amerykańskiego. Stablecoiny są zazwyczaj tworzone na dwa sposoby: poprzez zabezpieczenie każdego tokena tradycyjnym aktywem (zabezpieczone fiatem) oraz poprzez zaprogramowanie ceny stablecoina za pomocą kodu (algorytmiczne). Ta kombinacja czyni je zarówno potężnymi, jak i kruchymi na różne sposoby.

\ Udowodniły w przeszłości, że zdecydowanie mogą zostać zakłócone przez katastrofalne wydarzenia, takie jak załamania cen, utrata parytetu, wyzwania płynnościowe i ostrzejsze regulacje. W tym artykule podkreślimy, co miało miejsce i prawdopodobnie będzie się nadal działo w odniesieniu do tej wyjątkowej klasy aktywów.

Szybkie Studia Przypadków: Kiedy Stabilność Pękła

Ekosystem Terra doświadczył jednej z największych katastrof w historii kryptowalut. W maju 2022 roku jego algorytmiczny stablecoin UST nie mógł utrzymać parytetu 1 USD do dolara amerykańskiego, który był utrzymywany poprzez mechanizm wymiany z tokenem LUNA. Gdy zaufanie do tego systemu się erodowało, nastąpił masowy wzrost umorzeń UST, powodując dramatyczny spadek wartości tego tokena.

\ W konsekwencji, gdy rynek skorzystał z okazji, aby umorzyć UST o wartości milionów dolarów, LUNA załamała się pod ciężarem presji sprzedażowej, tworząc spiralę spadkową, która ostatecznie wyeliminowała miliardy dolarów wartości z obu tokenów. Ten upadek został scharakteryzowany przez regulatorów i analityków jako „run" na bank, w którym inwestorzy nagle spieszą się, aby wypłacić środki w obawie przed całkowitym upadkiem.

\ https://www.youtube.com/watch?v=1DolPqvLBaw&embedable=true

\n To nawet nie był pierwszy raz, kiedy coś takiego wydarzyło się w przestrzeni kryptowalut. W czerwcu 2021 roku Iron Finance uruchomił częściowo zabezpieczony stablecoin o nazwie IRON, który był zabezpieczony tokenami USDC i TITAN. W miesiącach poprzedzających upadek tego projektu, wielu dużych posiadaczy tokenów zdecydowało się sprzedać ogromne ilości tokenów TITAN, podważając zaufanie do stablecoina. Iron Finance zaczął tworzyć nadmiar tokenów TITAN w próbie pokrycia niedoboru spowodowanego tymi umorzeniami. Ostatecznie TITAN załamał się cenowo, a IRON stracił swój parytet 1 USD i zniknął.

Bardziej Popularne Nazwy

Nawet wielkie nazwy jak Tether (USDT) i USD Coin (USDC) nie są odporne. W 2018 roku parytet USDT do dolara amerykańskiego został naruszony na jakiś czas z powodu braku zaufania spowodowanego niewystarczającą przejrzystością. To wciąż jest trwającym problemem dla nich.

\ Lata później, w 2023 roku, Circle ujawnił, że ponad 3 miliardy dolarów aktywów zabezpieczających ich USDC było utrzymywanych w Silicon Valley Bank (SVB), akurat wtedy, gdy ta instytucja upadła. To wywołało wiele obaw, a wiele osób sprzedało swoje monety w tym samym czasie. W rezultacie stablecoin krótko spadł poniżej jednego dolara na niektórych giełdach.

\ Przynajmniej byli w stanie się odzyskać, ale te epizody pokazują, że żaden stablecoin (ani żaden rodzaj pieniądza, naprawdę) nie jest odporny. Niezależnie od tego, czy jest zabezpieczony fiatem, krypto, czy kodem, panika może spowodować dość złe sytuacje.

Typowe Wyzwalacze Utraty Parytetu i Załamań

Kilka scenariuszy często prowadzi do utraty parytetu stablecoinów od ich bazowych aktywów. Jednym z powszechnych wyzwalaczy jest nieoczekiwany napływ wypłat. Może to wystąpić z powodu kilku zdarzeń, w tym między innymi: przesadzonych plotek o słabościach w zabezpieczeniu, aktualizacji regulacyjnych, ataków hakerskich i opóźnień w publikacji raportów aktywów—wszystkie te czynniki mogą generować Strach, Niepewność i Wątpliwość (FUD).

\ Te czynniki nie zawsze są jednak związane z rzeczywistymi faktami. Nawet stablecoin w pełni wspierany przez fiat (lub jakikolwiek inny bank) może napotkać napięcie, jeśli nie może uzyskać dostępu do tych funduszy wystarczająco szybko, aby zaspokoić wszystkich odchodzących naraz.

Innym wyzwalaczem jest awaria kontrahenta lub banku. Wiele stablecoinów zależy od rzeczywistych instytucji, takich jak banki lub kustosze. Jeśli jeden z tych partnerów zawiedzie lub zamrozi dostęp do aktywów, emitenci stablecoinów mogą nie być w stanie wykupić przed nadejściem katastrofy.

\ Jakość rezerw to trzeci czynnik. Jeśli rezerwy są związane w niepłynnych inwestycjach lub jeśli emitent nie raportuje jasno, co posiada, nie mogą łatwo przekonwertować tych aktywów na gotówkę, gdy jest to potrzebne. Wreszcie, wady projektowe w samym protokole mogą prowadzić do katastrofy, jak widzieliśmy w poprzednich przypadkach. Jeśli metoda stabilizacji jest zbyt krucha lub zachęty są niewłaściwie dopasowane, parytet może się szybko złamać.

Co Jeśli Duży Stablecoin Upadnie?

Duża ilość stablecoinów posiadanych na całym świecie oznacza, że upadek jednej z tych monet może wywołać efekt domina w całym rynku kryptowalut i poza nim. Potencjalne lub rzeczywiste zakłócenie giełd, platform pożyczkowych, usług płatniczych itp. będzie dalekosiężne. Taki fakt nie umknął uwadze regulatorów, prowadząc wiele rządów do opracowania regulacji dotyczących tych aktywów.

\ Europejskie rozporządzenie Markets in Crypto Assets (MiCA) jest jednym wielkim przykładem tego. Począwszy od 2024 roku, wszyscy emitenci stablecoinów zabezpieczonych fiatem muszą uzyskać licencję i spełnić określone kryteria. Muszą dostarczyć dokładny raport rynkowy i przestrzegać zasad ładu korporacyjnego oraz ochrony konsumentów. Ponadto algorytmiczne stablecoiny zostały zakazane.

\

Tymczasem w Stanach Zjednoczonych GENIUS Act (Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins) wszedł w życie w lipcu 2025 roku. Zgodnie z tym prawodawstwem emitenci stablecoinów będą musieli ustanowić i utrzymywać wysoce płynną rezerwę (taką jak gotówka lub krótkoterminowe obligacje skarbowe) w celu zabezpieczenia swoich monet. Muszą również dostarczać bieżące miesięczne raporty o swoich rezerwach, nie rehipotekować ani nie wykorzystywać ponownie rezerw do innych celów, przestrzegać przepisów AML i uzyskać federalne zatwierdzenie przed rozpoczęciem działalności.

\ Inne regiony nie stoją z boku. Zjednoczone Emiraty Arabskie, Singapur, Japonia, Brazylia i Wielka Brytania na przykład mają już obowiązujące zasady lub opracowują nowe. Ta fala przepisów pomaga zmniejszyć szanse na powtórzenie poprzednich załamań poprzez wymuszenie przejrzystości, silnych rezerw i solidnego zarządzania wśród głównych emitentów.

Kolejny Niepokój: Centralizacja i Censura

Oprócz rozważania ryzyka finansowego stablecoinów, istnieje również ryzyko utraty kontroli nad swoimi aktywami. Wiele największych stablecoinów (USDT i USDC na przykład) jest emitowanych przez scentralizowaną firmę, która może zamrozić lub dodać do czarnej listy konta użytkowników po otrzymaniu wniosku od sądu, regulatora lub z jakiegokolwiek innego wewnętrznego powodu. Gdy użytkownik posiada ten rodzaj aktywa, ufa nie tylko parytetowi, ale także ocenie emitenta i zobowiązaniom prawnym. \n

Koncentracja udziału rynkowego w przestrzeni stablecoinów jest również niepokojąca, ponieważ dominuje tylko niewielka liczba emitentów. W rezultacie, jeśli duża firma musi podjąć działanie (czy to z powodów prawnych, technicznych czy finansowych), wówczas nastąpi masowe zakłócenie dla wszystkich użytkowników i powiązanych protokołów. Jeśli główny emitent zostałby zobowiązany do zamrożenia kont, wówczas portfele wielu użytkowników również zostałyby zamrożone. To podważa jedną z głównych atrakcji krypto: kontrolę i autonomię.

\ Niektórzy ludzie woleliby mieć możliwość posiadania tokenów bez polegania na scentralizowanej stronie, która ma uprawnienia do blokowania lub zamrażania ich aktywów. Z drugiej strony wielu wolałoby polegać na pośredniku, ponieważ zapewnia to poziom zgodności prawnej i pozwala na stabilną płynność. Ostatecznie wybór jest między wygodą a kontrolą i musi być dokonany ostrożnie.

Jak Zmniejszyć Ekspozycję na Ryzyko

Stablecoiny mogą być bezpiecznie używane, jeśli podejmiesz kilka prostych środków ostrożności, aby zapewnić, że nie stracisz swojego kapitału na rzecz bardziej ryzykownych stron. Pierwszym krokiem jest właściwa dywersyfikacja swoich zasobów. Nie inwestuj wszystkich swoich środków w tylko jednego emitenta stablecoinów—ponieważ jeśli jeden emitent zawiedzie, ryzykujesz utratę całego swojego kapitału.

\ Po drugie, zawsze powinieneś sprawdzić, jak przejrzysty i odpowiedzialny jest każdy z emitentów, przeglądając, jak często publikują rezerwy publicznie i czy są skłonni poddać się weryfikacji przez niezależne strony trzecie. Powinieneś również zachować dobrą część swoich oszczędności w tokenach, które nie są scentralizowanymi stablecoinami, a nawet offline w zimnym portfelu, gdzie nikt oprócz ciebie nie może ich dotknąć.

\ Jeśli chcesz zbadać bardziej zdecentralizowaną stronę kryptowalut, możesz spojrzeć na Obyte. Jest to kompletny ekosystem, który wykorzystuje skierowany graf acykliczny (DAG) zamiast blockchain, co oznacza, że nie ma górników, "walidatorów" ani żadnego rodzaju pośredników. Możesz tutaj używać i tworzyć dostosowane tokeny bez potrzeby jakiejkolwiek scentralizowanej władzy kierującej tym, jak aktywa są tworzone lub kiedy są zamrażane. Tokeny w tej sieci mogą opierać się cenzurze i dostosowywać się do różnych potrzeb. \n

Podsumowując, pamiętaj, że stablecoiny przynoszą realną wartość, ale także realne ryzyko. Zwracając uwagę na projekt, regulacje i to, kto sprawuje władzę, możemy używać ich bezpieczniej. Nie musimy rezygnować ze stabilności. Musimy tylko być przemyślani.

Obraz wektorowy autorstwa Freepik